1. Risico Pre-Scan (Gate 1 Checklist)¶

1. Doel¶

Dit sjabloon dient voor de initiële risico-inventarisatie in Verkenning & Strategie (Fase 1). Het helpt bij het vroegtijdig identificeren van blokkades op het gebied van wetgeving (EU AI Act), privacy en ethiek.

Project: [Naam Project] Ingevuld door: [Naam]

Deel A: EU AI Act Classificatie¶

Kruis aan wat van toepassing is. Als één van deze 'Ja' is, bepaalt dat de risicocategorie.

• Gebruikt het systeem subliminale technieken om gedrag te manipuleren?
• Wordt er gebruik gemaakt van biometrische categorisering (ras, politiek, religie)?
• Wordt er in openbare ruimtes real-time biometrische identificatie toegepast?

Indien JA op één van bovenstaande: STOP PROJECT DIRECT.

• Wordt het gebruikt in kritieke infrastructuur (water, energie, verkeer)?
• Beslist het over toegang tot onderwijs of beoordeling van studenten?
• Beslist het over werving, selectie of promotie van werknemers?
• Beslist het over toegang tot diensten (krediet, uitkeringen, verzekeringen)?

Indien JA: Volledige compliance verplicht (Technisch Dossier, CE-markering).

• Is er directe interactie met mensen (chatbot, virtuele assistent)?
• Genereert het systeem synthetische of gemanipuleerde content (tekst, beeld, geluid)?

Indien JA: Transparantieplicht (Gebruiker moet weten dat het AI is, content moet gelabeld worden waar vereist).

Deel A.2: GPAI & Rolbepaling¶

• Gebruiken wij een GPAI/foundation model van een derde partij?
• Zijn wij deployer of (deels) provider (bijvoorbeeld door fine-tuning of eigen distributie)?
• Valt dit systeem onder Art. 50 transparantieverplichtingen (chatbot, synthetische content, of content met manipulatief potentieel)?
• Is er een AI-geletterdheidsplan voor betrokken rollen (verplicht vanaf 2 februari 2025)?

Indien één of meer vragen met "Ja" worden beantwoord: Raadpleeg de uitgebreide guidance in EU AI Act Compliance.

Deel B: Privacy & Data (AVG)¶

• Worden er persoonsgegevens verwerkt? [Ja/Nee]
• Is er een wettelijke grondslag voor dit gebruik? [Ja/Nee]
• Wordt data gedeeld met externe partijen (bijv. OpenAI, Azure)? [Ja/Nee]

B.4 DPIA-triggers (indien één "Ja": DPIA starten of DPO raadplegen)¶

• Grootschalige verwerking van persoonsgegevens
• Systematische monitoring van gedrag (bijv. profiling)
• Gebruik van bijzondere persoonsgegevens
• Geautomatiseerde beoordeling met significante impact op personen
• Nieuwe technologie + hoge risico context (twijfel = DPO betrekken)

Deel C: Ethische Quickscan¶

• Kan het systeem groepen discrimineren of uitsluiten (Bias)? [Ja/Nee]
• Is de werking uitlegbaar aan een leek? [Ja/Nee]
• Is er een menselijke 'noodstop' of override mogelijk? [Ja/Nee]

Conclusie & Advies Guardian¶

• Definitief Risiconiveau: [Laag / Beperkt / Hoog / Verboden]
• Actievereisten: [Bijv. "DPIA uitvoeren", "Validatierapport opstellen", "Disclaimer toevoegen"]